Beelden uit sloophout
Hout
Hoewel hij zich nooit beperkt heeft tot een enkele techniek of werkwijze, nemen de beelden opgebouwd uit sloophout in zijn oeuvre een bijzondere plaats in. De eerste houten beelden ontstonden rond 1980 in Maastricht aan de Jan van Eyckacademie.
2024 – 2026
Recente werken
Meest recentelijk lijkt de kunstenaar terug te grijpen op oude uitgangspunten en zijn publiek te willen overtuigen van de nog immer aanwezige oorspronkelijke kracht van zijn werk, die schuilt in eenvoud en originaliteit.
Te zien bij TheGalleryLane, Breda — tot juni 2026

THESEUS EN ARIADNE

CANTA LA CHICHARRA II

NARRENSCHIP III

CONVOI EXCEPTIONEL

LOS REYES II

DRESSED TO IMPRESS

FERNWEH

AMPHIGOURI

BLANDICES

AULICUS

CON PAMPLINAS

SATRAAP
2024
KLEINE GESTREEPTE SCHOENSPANNER
MIERENETER (VERMILINGUA)
We zien een deel van de klep van een houten wc-bril waaraan de tapkraan uit een wijnvat is bevestigd; als oortjes zijn daarin de handvatjes van ouderwetse cocktailvorkjes geprikt en als poten van het beest volstaan twee afwasborsteltjes en pootjes van een nachtkastje. Zelf zegt Warmenhoven over het beeld dat het een kopie is — ‘bij benadering’ — van een verloren gegaan werk uit 1982. Een aanstekelijk, humoristisch werk dat niet onder doet voor een van de allereerste uit de lange reeks: HOND uit 1980.
EEND
Zo is in de loop der jaren een oeuvre tot stand gekomen dat zich kenmerkt door originaliteit en vakmanschap.
Kleine wandobjecten
Winkeldochters
In deze serie kleine objecten spelen allerlei houten voorwerpen die ik in de loop der tijd verzamelde een hoofdrol. Ze liggen al jaren ongebruikt op mijn atelier (zgn. winkeldochters). Ik borduur er mee voort op werk uit het begin van de jaren negentig waarin het figuratieve element naar de achtergrond verdween. De alledaagse voorwerpen worden gerangschikt als zetstukken in een theaterdecor. Er sluimert een anekdotische lijn in het werk die soms wordt uitgesproken in een begeleidende titel.
Deze kleine wandobjecten houden het midden tussen surrealistische stillevens en bühne-ontwerpen die zodanig suggestief zijn, dat de objecten op dit toneel — vreemde schaakstukken — elk ogenblik aan hun rol lijken te willen beginnen.
Cees van der Geer, Haagsche Courant, 22 november 1991
GALIMATIAS
PINNED UP
HOFHOUDING
ROMEO EN JULIA
BIJOU
LOS REYES
CANTA LA CHICHARRA
1979 – 1987
Vroege beesten
De eerste houten beelden ontstonden rond 1980 in Maastricht aan de Jan van Eyckacademie. Ze getuigen van een vaardige snelheid en inventiviteit. Stoelpoten die dienst doen als de poten van een dier. De staart, een verfkwast. Lichtvoetigheid voert de boventoon.
Warmenhoven: “Jedes Stück Holz hat seine eigene Geschichte. Man kann die Formen auch weiterhin erkennen: eine Stuhllehne, einen Tischbein. Aber sie werden in einen anderen Kontext gestellt: ein Fischer, ein Tiger, ein Kopf.”
HOND
BEEST
BEEST
KROK
NIJLBEEST
HAGEDIS
WONDEREN DER NATUUR
HOOGWAARDIGHEIDS-BEKLEDER
DE OVERHEID
Tentoonstelling: De Salon van de Drie Maassteden, Stedelijk Museum Schiedam 1987
De beelden van Marcel Warmenhoven troffen mij het meest. Ze zijn opgebouwd uit houten gebruiksvoorwerpen of delen daarvan, zoals een slacouvert, boenborstels, kegels, wasknijpers, stoelzittingen en dergelijke, en hebben een verhalend karakter. Een van de beelden bestaat uit het lichaam van een hoogwaardigheidsbekleder — hetgeen zijn scepter en zijn roodgelakte mantel doen vermoeden — dat als hoofd een aasgier of aanverwante roofvogel schraagt. Op een taboeretje ernaast hurkt een viervoeter, zijn kaken, geconstrueerd uit twee schoenpoetsborstels, vertrokken in een bijterige grijns. Alles wijst er op dat het beest uitstekend in staat is hand- en spandiensten voor zijn roofzuchtige baasje te verrichten. De beelden zijn knap geconstrueerd, geestig door het materiaalgebruik, maar bieden door de symboliek tevens een inhoud die het werk ver uittilt boven de afvalcollages die ik tot nu toe gezien heb.
Flora Stiemer, Algemeen Dagblad, 14 maart 1987
Decors & theatrale objecten
Wandobjecten & theater
Aan het einde van zijn tweejarige werkperiode in Maastricht (1979–1981) wordt de jonge kunstenaar gevraagd om voor een jeugdtheatergezelschap in België de decors te komen ontwerpen. De opdrachten die hij daar realiseert, maken hem bewust van zijn zin voor het theatrale. Daarmee krijgt hij een sleutel tot zijn artistieke persoonlijkheid in handen. Gedurende een korte periode laat Warmenhoven zich door de schoonheid van de houten voorwerpen die hij was gaan verzamelen inspireren tot het maken van een serie kleine objecten waarin het figuratieve naar de achtergrond verdwijnt. Alledaagse houten voorwerpen worden gerangschikt als zetstukken in een theaterdecor. De voorwerpen verliezen in de nieuwe constellatie hun oorspronkelijke betekenis, zoals dat het geval was in de eerdere dierfiguren van hout. Er sluimert in die objecten een verborgen anekdotische lijn die soms wordt uitgesproken in een begeleidende titel die de kunstenaar aan het werk geeft.
NARRENSCHIP
NARRENSCHIP
Ich hatte damals nicht genug Geld. Auf dem Müll hatte ich irgendwann zwei Schrübbürsten gefunden. Die habe ich aneinander gehalten und fand, dass das Ganze wie eine Hundeschnauze aussah.
Marcel Warmenhoven over het begin van zijn beeldhouwen in Maastricht
1989 – 2016
Grote werken & anatomie
In later werk laat hij zich meer en meer kennen als een begenadigd vakman die zijn schaarse middelen weet in te zetten met een uiterste precisie, waarbij hij zich niet stoort aan enige regel en ons aldus meevoert in zijn belevingswereld. Vormen worden meer gedetailleerd maar nergens verliest hij de gave om het weerbarstige materiaal naar zijn hand te zetten.
Rond het begin van de jaren negentig maakt Warmenhoven een serie grote beelden. Hij beheerst zijn materiaal dan al zo virtuoos, dat de gebogen vormen van houten meubelonderdelen en gebruiksvoorwerpen hem in staat stellen ermee te ‘tekenen’. Uiterlijk doen de beelden denken aan anatomische spiermodellen die in het medisch wetenschappelijk onderwijs gebruikt worden. In soepele lijnen bouwt de kunstenaar zijn reusachtige mens- en dierfiguren. De oorspronkelijke vorm van het materiaal wordt geen geweld aangedaan: kleerhangers, schoenspanners, stoelpoten en pollepels blijven herkenbaar. Achteloos weggegooide voorwerpen, als nutteloos afgedaan, krijgen nieuwe betekenis wanneer Warmenhoven ze inzet voor de productie van zijn beelden.
BUSTE
MAN MET VIS
Tentoonstelling: De Mannen van Gerardjan Rijnders — het herkenbaar realisme is uitgangspunt voor de collectie Beelden aan Zee, door het echtpaar Theo en Lida Scholten verzameld sinds de jaren zestig. Uit de collectie van ruim 700 sculpturen koos Rijnders zo’n tachtig mannenfiguren. Hij kantelde die beelden 90 graden om zo de kwetsbaarheid te laten zien.
DE BLAUWE TIJGER
Tentoonstelling: North Sea Gallery, Scheveningen 1991
VISSER
HOORNIST
VISSEN
ZITTENDE MAN
SKELET
Op een sokkel bijna zo groot als de vloer van een kamertje staat, nee schrijdt hij, DE BLAUWE TIJGER van Marcel Warmenhoven. Niet meer dan een grillig gevormd geraamte van hout, maar niettemin nog altijd imponerend, de bek open, de ogen groen van nijd: als was het een echte en leefde hij nog. In de rand van zijn sokkel en op een heel wat kleiner formaat schuilt het andere deel van het dierenrijk: giraffen, olifanten, hertjes en ezeltjes, maar dan in de gedaante van pseudo-Afrikaanse sculpturen. Het lijf van de tijger is opgebouwd uit tientallen kromme, gebogen stukken hout. Thonet zou er heel tevreden mee geweest zijn! Het is een voorbeeld van het vakmanschap van Warmenhoven. Zoals hij het materiaal tot vorm weet te dwingen is knap…
Cees van der Geer, Haagsche Courant, 22 november 1991
Een sculptuur van Marcel Warmenhoven stelt een MAN MET VIS voor en is opgetrokken uit gebogen meubelhout. Staat de visser, dan toont hij viriele macht. Liggend lijkt hij bijna verstikt te worden door zijn eigen vangst.
Kester Freriks, NRC, 4 februari 2003
In het kader van de tentoonstelling SKELET, de armatuur van het lichaam (2016) zou verondersteld kunnen worden dat Warmenhoven een fantasiestelsel van ligamenten toont dat de toekomstige mens na enige genetische modificatie zou kunnen schragen.
Museum Beelden aan Zee over MAN MET VIS (1989)
2004 — vier jaar werken
Man en Paard
Vanaf 2000 werkt hij met onderbrekingen bijna vier jaar aan het beeld MAN EN PAARD. Het paard is drie meter lang en meer dan drie meter hoog. Het is een sculptuur van een kracht en elegantie zoals de Grieken en later de beeldhouwers van het neoclassicisme en de romantiek het onderwerp graag verbeeld zouden zien. Het paard hoog en sterk op de benen. Ruiter en rijdier krachtig en vastberaden zij aan zij, verbonden door een grote hoeveelheid uiteenlopende voorwerpen.
MAN EN PAARD
Exposities: Centrale Bibliotheek Rotterdam 2004; hal voormalig Ministerie VROM, Den Haag 2005; RECYCLING, Grote Kerk Alkmaar 2010
MAN EN PAARD
MAN EN PAARD
BEER
Exposities: RECYCLING, retrospectief 1980–2010, Grote Kerk Alkmaar; HES Hogeschool van Amsterdam, Fraijlemaborg 2010–2014
BEER
Voor een overzichtstentoonstelling in 2010 van het oeuvre in afvalhout uit de voorgaande dertig jaar maakt hij andermaal een werk van groot formaat. Het beeld BEER is meer dan drie meter lang. Het werd gedurende die zomer getoond op de expositie RECYCLING, retrospectief 1980–2010, in de Grote Kerk van Alkmaar. Na afloop van de tentoonstelling verhuist het werk naar de hal van HES, Hogeschool van Amsterdam, locatie Fraijlemaborg, waar het gedurende drie jaar verblijft. Uiteindelijk vindt het een definitieve plek in het advocatenkantoor BarentsKrans aan het Lange Voorhout in Den Haag.
Binnen de rijkskantoren vind ik de aanwezigheid van kunst erg belangrijk. Dat merk ik vooral als het ontbreekt. Er zijn locaties waar de menselijke maat is verdwenen. Je voelt je verloren zodra je binnenkomt. In zo’n grote lobby is het essentieel dat je een werk plaatst dat contrast aanbrengt. Een aantal jaren geleden werd ik geraakt door een kunstwerk in de hal van het voormalige ministerie van VROM. Die hal is hoog en breed en een tikje intimiderend. En daar stond opeens de man met het houten paard gemaakt van sloophout door kunstenaar Marcel Warmenhoven. Het formaat, het materiaal en het beeld maakten indruk op mij. Het vulde die grote hal zonder massief te zijn. Kunst kan zorgen voor een goede werkomgeving. Het maakt je nieuwsgierig.
Robin den Hamer, gemandateerd opdrachtgever van het Programma Rijksbrede Kunstvoorziening, Nieuwsbericht 17 februari 2016
2003 – 2022
Portretten & koppen
Ook in de serie houten portretten die tezelfdertijd ontstaat hanteert Warmenhoven de herkenbare elementen soeverein en komt tot een geraffineerde figuratie. Andermaal toont hij zich de meester die het verhevene paart aan het ongekunstelde. Altijd ernstig, maar nooit gewichtig weet hij contrasten te verzoenen en met elkaar in evenwicht te brengen.
PORTRET 03
KOP
823
22534
PORTRET
PORTRET 12
BUSTE
MASQ I
MASQ II
DE ROMANIA
PORTRET
KOP
2011 – 2024
Vossen & kleine dieren
In de jaren na 2010 werkt de kunstenaar aan een gestaag groeiend oeuvre en weet hij zijn reputatie te bestendigen. Het werk vindt zijn weg naar instellingen, bedrijven en particulieren in binnen- en buitenland.
VOSS
RINUS
SCHAAPSKOP
GRIJSBOK
Tentoonstelling: Beestenboel, CBK Zeeland, Middelburg 2018
LIMPOPO PELOTE
Limpopo-Pelote, Mearns (1911) is een monotypisch geslacht van open savannen en droge struikgebieden in het grensgebied tussen Mozambique, Zimbabwe en Zuid-Afrika (Transfrontier Park). Enigszins gedrongen lijf en vosachtig gezicht; oren groot en gepunt; vacht meestal bleek blauw, soms grijs; buikzijde wit; kop-romplengte 60 tot 80 cm, staart 20 tot 25 cm lang; gewicht 10 tot 14 kg. De soort is omnivoor maar volgt een kieskeurig dieet van stekelbessen en acaciabloesems; voor het overige voornamelijk ophifaag. Vooral actief tijdens de schemering. Begin 20ste eeuw nog slechts een tiental dieren in het wild; in 2007 bij grootschalige speurtocht 3 exemplaren getraceerd. In april 2012 echter werd het — voor zover bekend — laatst in leven zijnde mannetje overreden door een jeep uit het ravitaillerings-convooi dat de Spaanse koning Juan Carlos volgde tijdens diens omstreden olifantenjacht in Botswana.
HOND
KIK
TJITJAK
In onze tijd houden we meer huisdieren dan ooit én tonen we op immense schaal geen respect voor dieren. In de kunst wemelt het van de dieren. Redenen voor de organisatoren van de Kinderkunstweek om dit jaar het dier centraal te stellen. CBK Zeeland in Middelburg toont BEESTENBOEL, een gevarieerde tentoonstelling met werk van negentien kunstenaars uit Zeeland, met als grootste bijdragen werken van Marcel Warmenhoven en Thijs Persijn. Warmenhoven maakte een ree, bestaande uit onderdelen van houten stoelen die in zijn werk een tweede leven krijgen. Het beeld is razend knap gemaakt, tegelijkertijd expressief en levensecht. Door het hergebruik van afvalmateriaal lijkt het alsof het dier de belichaming is van een aanklacht tegen de verspilling van natuurlijke hulpbronnen. Aan de andere kant kun je het zien als een metafoor voor de harmonische verbinding van mens, dier en natuur.
Nico Out, Provinciale Zeeuwse Courant, 17 maart 2018
1995 – 1997
De Rousseau-serie
De serie ontstond rond de tentoonstelling De Natuur volgens J-J Rousseau (solo, Natuurhistorisch Museum Rotterdam, 2007–2008), waarin Warmenhoven de wandelingen en mijmeringen van Jean-Jacques Rousseau verbeelde: een geborduurd boek op een lessenaar, een jas en pruik op een kledingstandaard, en landschappen uit Rousseaus ‘Rêveries du promeneur solitaire’.
LA BOTANIQUE
LES RÊVERIES DU PROMENEUR SOLITAIRE
ÎLE DE ST. PIÈRRE
ÎLE DE ST. PIÈRRE
LAC DE BIENNE
SANS DOUTE
2020 — Kunst van het Geloven
Hippopotamus
In 2020 wordt Marcel Warmenhoven uitgenodigd deel te nemen aan de manifestatie KUNST VAN HET GELOVEN, een tweejaarlijks kunstproject in vijf kerken en kapellen in de gemeente Boxmeer. Speciaal voor de Nepomukkapel in Boxmeer vervaardigde hij een meer dan drie meter lang nijlpaard. Midden in de coronapandemie wisten in de drie weekenden van de manifestatie ruim 4300 geïnteresseerden de weg naar de kapellen te vinden. In dit meest recente beeld van groot formaat zijn alle elementen terug te vinden uit zijn werken in sloophout, waarbij met name de suggestieve verbeelding van strikte anatomische principes opvalt, zonder dat dit leidt tot verlies aan expressie.
HIPPOPOTAMUS
Nepomukkapel Boxmeer, manifestatie Kunst van het Geloven 2020
FILM: HIPPOPOTAMUS
Tekstbijdragen / textes: Hans Sleutelaar, Jean-Paul Gavard-Perret en Hans van der Sloot